Rafiki yangu, vipele au uvimbe karibu na mkundu ni tatizo ambalo wengi hupitia lakini wengine huficha kwa aibu. Usijali, wewe si peke yako. Vipele hivi vinaweza kuwa vidogo kama chunusi au kuwa uvimbe mkubwa unaosumbua. Mara nyingi si hatari, lakini wakati mwingine inaweza kuwa ishara ya tatizo lingine mwilini.
Katika makala hii nitakueleza kwa urahisi sababu zinazosababisha, dalili na nini unaweza kufanya nyumbani ili kupunguza.
Dalili zinazotokea mara nyingi
- Vipele vidogo au uvimbe karibu na mkundu
- Kuwasha, kuungua au maumivu kidogo
- Ngozi inayokuwa nyekundu au kuvimba
- Wakati mwingine kutoka damu kidogo au usaha
- Hisia ya kitu kinachoning’inia au kuwasha sana hasa wakati wa kukaa au kujisaidia
- Inaweza kuwa chungu au kutoa kamasi
Sababu kuu za vipele sehemu ya haja kubwa
- Bawasiri (Hemorrhoids) Hii ndiyo sababu ya kawaida zaidi. Mishipa ya damu inavimba na kuunda vipele au vinyama karibu na mkundu. Husababishwa na choo kigumu, kukaa sana au uzito kupita kiasi.
- Jipu au Maambukizi (Abscess) Wakati tezi zinazozunguka mkundu zinapata maambukizi, huunda jipu lenye usaha na maumivu makali.
- Vidonda au Warts (Genital Warts) Husababishwa na virusi vya HPV. Huonekana kama vipele vidogo au kama k cauliflower. Ni moja ya magonjwa ya zinaa.
- Minyoo au Maambukizi ya Fangasi Minyoo (pinworms) husababisha vipele na kuwasha sana usiku. Fangasi (yeast) pia yanaweza kuleta vipele na kamasi.
- Usafi usio sahihi au Mzio Kuacha mabaki ya choo, kusafisha sana kwa sabuni kali, au kutumia karatasi yenye manukato kunaweza kuleta vipele.
- Vidonda vya Mkundu (Anal Fissure) Ngozi inapasuka na kuunda kama kidonda kinachoweza kuonekana kama upele.
- Chakula na Mtindo wa Maisha Kahawa, pilipili, pombe na vyakula vikali vinaweza kuwasha na kusababisha vipele.
- Magonjwa mengine Kama psoriasis, eczema, au wakati mwingine magonjwa ya matumbo.
Nini cha kufanya nyumbani ili kupunguza vipele?
- Usafi sahihi: Safisha kwa maji ya uvuguvugu tu baada ya kujisaidia. Usisugue kwa nguvu. Kausha vizuri.
- Epuka kujikuna: Hii inazidisha na inaweza kuleta maambukizi zaidi.
- Tumia cream: Cream ya bawasiri (yenye zinc oxide) au cream ya kuwasha inaweza kusaidia. Unaweza kutumia barafu iliyofungwa kwenye kitambaa ili kupunguza uvimbe.
- Badilisha lishe: Kula mboga nyingi, matunda na kunywa maji mengi ili choo kiwe laini. Epuka vyakula vikali kwa siku chache.
- Vaa nguo sahihi: Tumia nguo za pamba zisizobana. Badilisha mara kwa mara kama una jasho.
- Kupumzika: Epuka kukaa sana au kubeba vitu vizito.
Wakati wa kwenda hospitali haraka
- Vipele vinaumiza sana au vinaongezeka
- Kuna damu nyingi au usaha
- Una homa au uvimbe mkubwa
- Tatizo linaendelea zaidi ya wiki moja mbili
Vipele sehemu ya haja kubwa vinaweza kutibiwa vizuri kama utafuata ushauri huu na usipuuze. Lakini usijitie dawa peke yako bila kujua sababu halisi.
Muhimu: Makala hii ni kwa kujielimisha tu. Si badala ya ushauri wa daktari. Tafadhali mwende hospitali kama tatizo linaendelea ili kupata uchunguzi sahihi.
Soma makala nyingine:
Kuwashwa Sehemu ya Haja Kubwa (Mkundu): Sababu 10 Kuu, Dalili na Tiba Rahisi Nyumbani
