Sababu Mbili Kuu za Kwikwi kwa Mtoto
Kwikwi (hiccups) ni jambo la kawaida sana kwa watoto, hasa wachanga. Ni sauti ya “hik!” inayotokana na kusinyaa ghafla kwa misuli ya kiwambo (diaphragm) inayotenganisha kifua na tumbo. Misuli hii inaposinyaa bila mpangilio, hewa inaingia ghafla kooni na kufunga sauti, hivyo kusababisha sauti hiyo. Kwa watoto, kwikwi si ugonjwa na mara nyingi hupita yenyewe bila madhara. Hata hivyo, ni muhimu kujua sababu zake ili kuwasaidia watoto. Hapa nitaangazia sababu mbili kuu.
1. Kumeza Hewa Wakati wa Kunyonya au Kula (Swallowing Air)
Hii ndiyo sababu inayotajwa mara nyingi kwa watoto wachanga. Mtoto anapokunywa maziwa haraka sana au akiwa katika mkao usio sahihi, anameza hewa pamoja na maziwa. Hewa hii inakusanyika tumboni na kusababisha shinikizo dhidi ya kiwambo (diaphragm). Misuli hii inaposhtuka, inasinyaa na kusababisha kwikwi.
Sababu zinazochangia:
- Kunyonya kwa pupa au chupa iliyo na shimo kubwa.
- Mtoto akilia sana kabla ya kunywa, hivyo anameza hewa.
- Mkao mbaya wakati wa kunyonya (k.m. kichwa kikiwa chini sana).
Hali hii inaweza kupunguzwa kwa kumnyonyesha polepole, kumtoa hewa tumboni (burping) mara kwa mara wakati wa kunywa, na kuhakikisha mkao ni sahihi.
2. Tumbo Kujaa Sana (Overfeeding au Full Stomach)
Wakati tumbo linajaa kupita kiasi, linapanuka na kushinikiza kiwambo kutoka chini. Shinikizo hili linachochea misuli kusinyaa na kusababisha kwikwi. Hii hutokea mara nyingi baada ya mtoto kunywa maziwa mengi au kula chakula kingi haraka.
Sababu zinazohusiana:
- Kulisha mtoto mara nyingi bila kumruhusu atoe hewa.
- Mtoto akishiba sana kutokana na maziwa au chakula.
- Mabadiliko ya joto ghafla (kutoka joto kwenda baridi) yanayochangia pia.
Ili kuepuka, lipa mtoto kiasi kidogo kidogo na umruhusu apumzike kati ya kunywa. Kwa watoto wakubwa kidogo, epuka kuwalisha wakati wamechoka au wana furaha kupita kiasi.
Hitimisho Kwikwi kwa mtoto ni sehemu ya ukuaji wake na inaonyesha kuwa mfumo wa mmeng’enyo na upumuaji bado unakomaa. Mara nyingi hupita baada ya dakika chache hadi nusu saa. Ikiwa kwikwi zinadumu zaidi ya saa moja, zinatokea mara nyingi sana, au zinaambatana na kutapika sana, kupumua kwa shida au mtoto kuonekana mgonjwa, ni vyema kushauriana na daktari mara moja. Vinginevyo, furahia na mtoto wako na umsaidie kwa upole wakati anapata kwikwi.
MAKALA NYINGINE
