Vita vya US-Israel dhidi ya Iran – Siku ya 12 (11 Machi 2026)
Vita kati ya Muungano wa Marekani na Israel dhidi ya Iran vimeingia siku ya 12 leo, na hali inazidi kuwa mbaya zaidi. Operesheni inayoitwa Operation Roaring Lion (kwa upande wa Israel) na Operation Epic Fury (kwa Marekani) inaendelea kwa nguvu, huku mashambulizi ya anga yakilenga maeneo mengi nchini Iran.
Mashambulizi ya US na Israel Leo
- Marekani na Israel wameendelea na mashambulizi makali ya anga kwenye maeneo ya kijeshi na ya serikali nchini Iran. Mji mkuu Tehran umepata mashambulizi mazito zaidi hadi sasa, yakihusu maeneo ya IRGC (Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu), vituo vya polisi, na maeneo ya Basij (kikosi cha paramilitary).
- Mashambulizi yamefanyika katika majimbo kadhaa, ikiwa ni pamoja na Tehran, Esfahan, Tabriz, na Qom. Uharibifu mkubwa umeripotiwa kwenye viwanja vya ndege (kama Mehrabad), vituo vya mafuta, na meli za kijeshi za Iran.
- Marekani wamesema wameharibu zaidi ya meli 60 za Iran (ikiwa ni pamoja na zile za kuweka mabomu chini ya maji) karibu na Strait of Hormuz, ili kuzuia Iran kufunga njia hiyo muhimu ya mafuta.
- IDF (Jeshi la Ulinzi la Israel) limeendelea kushambulia Hezbollah nchini Lebanon, ambapo washirika wa Iran wanaendelea kurusha makombora kuelekea kaskazini mwa Israel.
Mashambulizi ya Iran na Washirika Wake
- Iran imerusha makombora na drones kadhaa kuelekea Israel (hasa maeneo ya kati kama Tel Aviv na Haifa) na maeneo ya Marekani katika nchi za Ghuba (kama Saudi Arabia, Kuwait, na Bahrain). Hii imekuwa “operesheni kubwa zaidi” hadi sasa, ingawa mengi yamezuiliwa na mifumo ya ulinzi.
- Iran imeshambulia meli za kibiashara katika Strait of Hormuz – ripoti zinasema meli 3 zimepigwa, na moja ikiungua. Hii inatishia usafirishaji wa mafuta ulimwenguni (karibu 20% ya mafuta ya dunia hupita huko).
- Washirika wa Iran kama Hezbollah wameendelea kushambulia Israel kutoka Lebanon, na wanamgambo wa Iraq wamerusha drones kuelekea maeneo ya Marekani.
Athari za Kiuchumi na Kibinadamu
- Bei ya mafuta imepanda sana duniani kutokana na hatari hii, na mashirika ya ndege yameanza kuongeza nauli.
- Iran imesema zaidi ya maeneo 10,000 ya kiraia yamepigwa, na vifo vya raia vimezidi 1,300. Upande wa Israel na nchi za Ghuba, vifo vya raia vimeripotiwa pia kutokana na makombora.
- Zaidi ya watu 700,000 wamehamishwa nchini Lebanon kutokana na mashambulizi ya Israel.
- Rais Trump amesema “ushindi uko karibu” na ameitishia Iran kujisalimisha bila sharti, lakini Iran inaonyesha inaendelea kupigana.
Hitimisho la Sasa
Hadi sasa (March 11, 2026 usiku), vita hivi vinaonekana kuwa vita vya “attrition” – upande wa US-Israel unaendelea kudhoofisha uwezo wa Iran wa kujihami na kurusha makombora, wakati Iran inajaribu kushambulia meli na maeneo ya kigeni ili kueneza vita. Hakuna dalili za kusitisha mapigano hivi karibuni, na hatari ya kuenea kwa vita katika eneo lote la Mashariki ya Kati inazidi kuongezeka.
Kwa maelezo zaidi, unaweza kufuata vyanzo kama ILTV, Al Jazeera, CNN, au taarifa za m
