Gharama za uhamisho wa mtumishi wa umma (serikali) nchini Tanzania zinategemea sana aina ya uhamisho, sababu yake, na kama ni uhamisho wa kuhamishwa na mwajiri (serikali) au wa kuomba (mtumishi mwenyewe).
Kwa ujumla (kulingana na kanuni za utumishi wa umma 2009 na marekebisho yake):
- Uhamisho wa kuhamishwa na serikali (kwa maslahi ya umma au hitaji la kazi): Serikali (au halmashauri inayopokea na inayotoa) inagharamia gharama. Hii inajumuisha:
- Posho ya kujikimu (per diem) kwa siku 14 kwa mtumishi, mwenzi, na hadi watoto 4.
- Gharama za usafirishaji wa mizigo (hadi tani 3).
- Posho ya usumbufu (disturbance allowance) – mara nyingi 10% ya mshahara wa mwaka mmoja (kwa baadhi ya maelezo, hasa ndani ya halmashauri au kwa walimu).
- Gharama za nauli au usafiri.
- Uhamisho wa kuomba (mtumishi anaomba mwenyewe): Kwa kawaida mtumishi analipa gharama zote mwenyewe (Kanuni L.8). Hata hivyo, kuna hali maalum ambapo anaweza kugharamiwa (kwa hiari ya mwajiri na upatikanaji wa fedha), kama:
- Kumfuata mume/mke (wanandoa wa watumishi).
- Kujiandaa kustaafu baada ya kukaa miaka 10+ nje ya mkoa wa asili.
- Kukaa kituo kimoja kwa zaidi ya miaka 5.
Makadirio ya gharama halisi (kwa serikali kuhamisha mtu mmoja):
- Wastani wa gharama kwa serikali kuhamisha mtumishi mmoja (hasa viongozi au watumishi wa kawaida) ni kati ya shilingi milioni 25 hadi 40 (kulingana na majadiliano na taarifa za umma za hivi karibuni). Hii inajumuisha usafiri, mizigo, posho, na gharama nyingine zinazohusiana.
- Kwa walimu au watumishi wa halmashauri, inaweza kuwa chini kidogo, lakini bado inategemea umbali na familia.
Muhimu kujua:
- Hakuna ada rasmi ya kulipa ili “kupata” uhamisho (kama rushwa au malipo ya ziada). Maombi yanafanywa kupitia mfumo rasmi wa Ofisi ya Rais – Utumishi au TAMISEMI bila gharama ya maombi.
- Uhamisho usiofuata taratibu unaweza kusababisha adhabu (hata kufukuzwa kazi).
- Kwa taarifa za hivi karibuni (2025/2026), angalia tovuti rasmi za www.utumishi.go.tz au tamisemi.go.tz, au wasiliana na Ofisi ya Utumishi au halmashauri yako moja kwa moja kwa maelezo sahihi zaidi kulingana na cheo chako na mazingira yako.
