Tanzania ina mikoa 31 (26 upande wa bara na 5 visiwa vya Zanzibar). Mikoa hii inatofautiana sana kwa ukubwa wa eneo (ardhi), idadi ya wakazi, uchumi na rasilimali.
Hapa kuna nakala fupi kuhusu mikoa mikubwa zaidi Tanzania kwa ukubwa wa eneo (takwimu za hivi karibuni zinazotumiwa na vyanzo mbalimbali kama Wikipedia, NBS na majadiliano ya hivi karibuni – takwimu zinaweza kutofautiana kidogo kulingana na marekebisho ya mipaka):
- Mkoa wa Tabora – ~76,151 km² Hii ndiyo mkoa mkubwa zaidi Tanzania kwa eneo. Uko katikati mwa nchi, unaojulikana kwa kilimo (hasa tumbaku, pamba na mazao mengine), misitu na wanyama pori. Mji mkuu ni Tabora, moja ya miji ya kihistoria yenye reli na biashara.
- Mkoa wa Morogoro – ~70,624–73,000 km² Uko mashariki/center, una ardhi yenye rutuba sana kwa kilimo (miwa, mpunga, ufugaji). Una Mlima Uluguru na sehemu za hifadhi. Mji mkuu ni Morogoro, karibu na Dodoma na Dar es Salaam.
- Mkoa wa Lindi – ~66,700–67,000 km² Mkoa wa kusini-mashariki, una pwani ndefu, misitu na kilimo cha korosho, ufuta na nazi. Mji mkuu ni Lindi, eneo lenye historia ya biashara ya pwani.
- Mkoa wa Ruvuma – ~66,400 km² Uko kusini, mpakani na Msumbiji na Malawi. Una misitu mingi (hasa Selous – sasa ni Nyerere National Park), madini na kilimo. Mji mkuu ni Songea.
- Mkoa wa Singida – ~49,300–49,400 km² Uko katikati, una eneo kavu kidogo na kilimo cha mtama, alizeti na ufugaji. Mji mkuu ni Singida.
Mikoa mingine mikubwa inayofuata (top 10 kwa kawaida):
- Katavi (~45,800 km²) – Mpya kidogo, tajiri kwa wanyama pori na madini.
- Kigoma (~45,000 km²) – Upande wa ziwa Tanganyika, una historia na biashara ya maji.
- Manyara (~44,500–47,900 km²) – Inajulikana kwa Ziwa Manyara na Tarangire National Park.
- Dodoma (~41,000 km²) – Mji mkuu wa nchi, eneo la kilimo na serikali.
- Mbeya au Rukwa (zina takriban 60,000+ km² katika baadhi ya orodha za awali, lakini zimebadilika baada ya kugawanywa kwa mikoa mipya kama Songwe na Katavi).
Mikoa midogo zaidi kwa eneo ni ile ya Zanzibar, k.m. Mjini Magharibi (~230 km²), Unguja Kaskazini (~470 km²) na Pemba Kusini (~332 km²).
Ukubwa wa eneo hauleti moja kwa moja maendeleo au idadi kubwa ya watu – mfano Dar es Salaam (mkoa mdogo ~1,393 km²) ina watu wengi zaidi na uchumi mkubwa zaidi.
Je, ungependa maelezo zaidi kuhusu mkoa fulani maalum, au nakala kuhusu mikoa mikubwa kwa idadi ya