Makato ya Lipa kwa M-Pesa 2026 Tanzania
M-Pesa, huduma ya malipo ya simu ya rununu inayotolewa na Vodacom Tanzania, imekuwa chombo muhimu cha kila siku kwa mamilioni ya Watanzania. Inaruhusu kupeleka pesa, kutoa pesa kwa wakala au ATM, kulipa bili, kununua bidhaa na huduma nyingine kwa urahisi na usalama. Mwaka 2026, makato (ada au tozo) ya M-Pesa yameendelea kuwa nafuu ili kuwahamasisha watu zaidi kutumia huduma hii ya kidijitali badala ya pesa taslimu.
Makato haya yanajumuisha ada ya M-Pesa yenyewe pamoja na tozo ya serikali (Government Levy), ambayo inajumuisha Excise Duty na VAT. Makato yanatofautiana kulingana na aina ya muamala (kutuma pesa kwa M-Pesa iliyosajiliwa, kwa mitandao mingine, benki, au kutoa pesa) na kiasi cha pesa kinachohusika. Kumbuka kwamba kuweka pesa (deposit) kwa akaunti ya M-Pesa kupitia wakala haina makato yoyote.
1. Ada za Kutuma Pesa kwa Wateja Waliosajiliwa wa M-Pesa (Sending to Registered M-Pesa Customers)
Hii ndiyo ada inayotumika sana wakati wa kupeleka pesa kwa marafiki, familia au biashara iliyosajiliwa.
- 0 – 999 TSh: 10 TSh
- 1,000 – 1,999 TSh: 30 TSh
- 2,000 – 2,999 TSh: 30 TSh
- 3,000 – 3,999 TSh: 50 TSh
- 4,000 – 4,999 TSh: 60 TSh
- 5,000 – 6,999 TSh: 130 TSh
- 7,000 – 9,999 TSh: 150 TSh
- 10,000 – 14,999 TSh: 350 TSh
- 15,000 – 19,999 TSh: 360 TSh
- 20,000 – 29,999 TSh: 380 TSh
- 30,000 – 39,999 TSh: 400 TSh
- 40,000 – 49,999 TSh: 410 TSh
- 50,000 – 99,999 TSh: 720 TSh
- 100,000 – 199,999 TSh: 1,000 TSh
- 200,000 – 299,999 TSh: 1,200 TSh
- 300,000 – 399,999 TSh: 1,500 TSh
- 400,000 – 499,999 TSh: 1,500 TSh
- 500,000 – 599,999 TSh: 2,200 TSh
- 600,000 – 699,999 TSh: 3,300 TSh
- 700,000 – 799,999 TSh: 3,300 TSh
- 800,000 – 899,999 TSh: 3,500 TSh
- 900,000 – 1,000,000 TSh: 3,500 TSh
- Zaidi ya 1,000,000 TSh hadi 3,000,000 TSh: 4,800 TSh (ada inaweza kuwa sawa au kubadilika kidogo kulingana na toleo rasmi).
2. Ada za Kutuma Pesa kwa Mitandao Mingine (Sending to Other Networks)
Ada hii ni ya juu kidogo kuliko ya ndani ya M-Pesa.
- Mifano: 1,000–1,999 TSh: karibu 35–45 TSh (ada + levy)
- 5,000–6,999 TSh: 180 TSh au zaidi
- Kiasi kikubwa (k.m. 50,000+): inaweza kufikia maelfu ya shilingi, hadi 5,400 TSh au zaidi kwa kiasi cha juu.
3. Ada za Kutuma Pesa kwa Benki (Sending to Banks)
- Ada inaanza kutoka 10 TSh kwa kiasi kidogo hadi 5,000 TSh au zaidi kwa kiasi kikubwa (k.m. 100,000+ TSh).
4. Ada za Kutoa Pesa (Withdrawal from Agents/ATMs)
Hii ndiyo ada inayotumika wakati wa kuchukua pesa taslimu kutoka kwa wakala au ATM. Ada inajumuisha ada ya M-Pesa na levy.
- 1,000 – 1,999 TSh: karibu 310 TSh jumla
- 10,000 – 14,999 TSh: 1,450 TSh (ada) + 195 TSh (levy) = 1,645 TSh jumla
- 15,000 – 19,999 TSh: 1,450 TSh + 306 TSh = 1,756 TSh (takriban)
- 20,000 – 29,999 TSh: 1,850 TSh + 351 TSh = 2,201 TSh
- 50,000 – 99,999 TSh: ada inakua hadi maelfu, na kwa kiasi cha juu (k.m. 1,000,000 TSh) inaweza kufikia 10,000 TSh au zaidi.
Muhimu: Kulipa bili (LUKU, maji, shule, serikali n.k.) au kununua bidhaa kupitia “Lipa Kwa Simu” (Pay by Phone) mara nyingi huwa na makato sawa na kutuma kwa wateja waliosajiliwa au hata bure katika baadhi ya huduma za serikali.
Vidokezo Muhimu Mwaka 2026
- Hakuna makato ya kuweka pesa au kupokea pesa katika hali nyingi.
- Tumia M-Pesa App au 15000# ili kuona makato halisi kabla ya kufanya muamala (ada inaweza kuonyeshwa moja kwa moja).
- Vodacom ilifanya uboreshaji mkubwa wa mfumo wa M-Pesa mwaka 2026 kwa gharama ya dola milioni 28 ili kuifanya iwe haraka, salama na yenye uwezo mkubwa zaidi.
- Makato yote yanajumuisha kodi za serikali, hivyo jumla inayotolewa inaonyeshwa kabla ya kuthibitisha.
- Kwa maelezo rasmi na sasisho, tembelea tovuti ya Vodacom (vodacom.co.tz/mpesa) au piga simu kwa Huduma kwa Wateja 100 (bure kwa Vodacom).
M-Pesa inaendelea kuwa nafuu na rahisi, na hivyo kusaidia uchumi wa kidijitali nchini Tanzania. Ikiwa unatumia mara kwa mara, angalia ada kabla ya kila muamala ili kuepuka mshangao. Pesa ni M-Pesa – tumia kwa busara na usalama!
