Katika ulimwengu wa biashara wa Afrika Mashariki, majina mawili yanajitokeza kama ishara ya ujasiriamali na ukuaji wa kiuchumi: Mohammed “Mo” Dewji na Said Salim Bakhresa. Wote wawili wamejenga makampuni makubwa yanayochangia kwa kiasi kikubwa uchumi wa Tanzania, lakini swali linaloulizwa mara kwa mara ni: Nani tajiri zaidi kati yao? Makala hii inachunguza maisha yao, biashara zao, na kulinganisha utajiri wao kwa data za hivi karibuni, ili kutoa picha kamili na ya kuvutia.
Mo Dewji: Mfano wa Ukuaji wa Haraka na Ujasiriamali wa Kisasa
Mohammed Dewji, anayejulikana kama “Mo”, alizaliwa mwaka 1975 huko Singida, Tanzania. Alisoma katika Chuo Kikuu cha Georgetown nchini Marekani na kurudi nyumbani ili kuongoza biashara ya familia, Mohammed Enterprises Tanzania Limited (MeTL Group). Alichukua kampuni iliyokuwa na mapato ya dola milioni 30 na kuibadilisha kuwa konglomerate kubwa yenye mapato yanazidi dola bilioni 2 kwa mwaka.
MeTL inafanya kazi katika sekta mbalimbali: viwandani, kilimo, chakula na vinywaji, nishati, bima, na logistik. Kampuni hii inaendesha shughuli katika nchi 11 na inaajiri zaidi ya watu 28,000. Inachangia takriban asilimia 3.5 ya Pato la Taifa la Tanzania (GDP). Mo Dewji amekuwa na maono ya kukuza biashara yake kimataifa, na hata akazindua bidhaa kama Mo Cola ili kushindana na chapa kubwa duniani.
Kando na biashara, Mo ni mfadhili mkubwa kupitia Mo Dewji Foundation na amejiunga na Giving Pledge. Alikuwa mbunge na amewahi kutekwa nyara mwaka 2018, tukio lililomfanya awe maarufu zaidi. Kufikia 2026, utajiri wake unakadiriwa kuwa dola bilioni 2.1 kulingana na Forbes, na hivyo kumfanya kuwa tajiri wa pekee wa dola bilioni katika Afrika Mashariki na Kati.
Said Salim Bakhresa: Hadithi ya Kujijenga Kutoka Chini na Utaalamu wa Viwanda
Said Salim Bakhresa, aliyezaliwa mwaka 1949 Zanzibar, ni mfano bora wa “self-made man”. Aliacha shule akiwa na miaka 14 na kuanza kuuza mchanganyiko wa viazi, kisha akafungua mgahawa mdogo mjini Dar es Salaam mwaka 1975. Kutoka hapo, alijenga Bakhresa Group (maarufu kwa chapa ya Azam), ambayo sasa inajumuisha kusaga nafaka, vinywaji, chakula kilichogandishwa, ufungaji, usafirishaji wa baharini, na hata media kupitia Azam TV.
Kundi lake linaajiri zaidi ya watu 8,000 na linazalisha mapato yanayozidi dola milioni 800 kwa mwaka. Bakhresa amepanua shughuli zake hadi nchi kama Uganda, Mozambique, na Malawi, na amewekeza katika sukari na miradi mikubwa ya viwanda. Anajulikana kwa uwekezaji wa muda mrefu na kujenga biashara thabiti inayotegemea utaalamu wa viwanda.
Utajiri wake unakadiriwa kuwa kati ya dola milioni 400 hadi 600 kulingana na makadirio mbalimbali (Forbes ilimthaminiwa milioni 600 mwaka 2015, na makadirio ya hivi karibuni yanamweka chini kidogo kutokana na ukosefu wa data mpya rasmi).
Kulinganisha Utajiri: Mo Dewji Anashinda kwa Kiasi Kikubwa
Kulingana na data za Forbes na vyanzo vingine vya kuaminika kufikia 2026:
- Mo Dewji: Dola bilioni 2.1 (tajiri namba 1 Tanzania na Afrika Mashariki pekee ya dola bilioni).
- Said Salim Bakhresa: Dola milioni 400–600.
Tofauti ni kubwa. Mo Dewji amefaulu kukuza biashara yake kwa kasi kubwa kupitia mseto wa sekta na maono ya kimataifa, wakati Bakhresa amejenga msingi thabiti katika viwanda vya chakula na usindikaji. Wote wawili wanachangia sana ajira na uchumi, lakini kwa kiwango cha utajiri, Mo Dewji ndiye tajiri zaidi.
Fahamu kuhusu: utajiri wa mo dewji na ronaldo
Fahamu zaidi: Utajiri wa bakhresa 2026
Hata hivyo, utajiri si kila kitu. Wote wawili wana maadili ya kutoa misaada na kuwekeza katika jamii. Mo anazingatia elimu na afya, wakati Bakhresa amechangia katika maendeleo ya viwanda na media.
Hitimisho: Ujasiriamali wa Tanzania Unaangaza
Kulinganisha Mo Dewji na Said Salim Bakhresa kunatuonyesha kuwa kuna njia nyingi za kufanikiwa katika biashara – moja inategemea ukuaji wa haraka na mseto, nyingine inategemea uimara na utaalamu maalum. Tanzania ina wajasiriamali wazuri kama hawa wanaoendeleza maendeleo ya nchi. Ni nani atakayekua zaidi katika miaka ijayo? Wakati utaamua, lakini kwa sasa, Mo Dewji anashikilia nafasi ya juu.
Fahamu zaidi kuhusu:
Utajiri wa tajiri wa kwanza wa dunia ellon musk
Utajiri wa Cristiano Ronaldo: Kutoka Kijiji cha Madeira hadi Bilionea wa Kwanza wa Soka Duniani
